اشكانیان
نسا-شهر اشكانی

نزدیك شهر عشق آباد-اشك آباد- تركمنستان خرابه های شهر قدیمی نسا قرار دارد. این محل از سال 1946 حفاری علمی شده است و هنوز حفاریهای آن ادامه دارد. شهر نسا موطن اصلی شاهان اشكانی است. آنها در اینجا قدرت گرفتند و به امپراطوری رسیدند.
هسته اصلی شهر به نام نسای جدید به شكل كثیر الاضلاع نامنظم است كه در گوشه دیوارهای شهر برجهای چهارگوشی دارد. درون شهر محله های مسكونی، عمارت، ساختمانهای دینی، عمومی و آرامگاه قرار دارد. بالای تپه جنوبی شهر ارگ قرار دارد كه درون آن زرادخانه، انبار غله و مشروب و عمارات مسكونی است. دور ارگ زمینهای كشاورزی بود. ارگ دیگری نیز در قسمت جنوب شرقی قرار دارد كه نسای كهن نامیده میشود كه بر روی تپه ای سنگی ساخته شده است. دیوار خشتی قلعه به قطر 5 متر و ارتفاع بیش از 20 متر بود و برجهای چهارگوش داشت. درون شهر خم بزرگی از شراب كشف شده است. همچنین نزدیك به 3000 نوشته بر روی سفال حاوی مطالب اقتصادی آن زمان نیز كشف شده است.

 ولی با ارزش ترین چیزی كه در نسا كشف شده است گنجینه ای است از ریتونهای دوره اشكانی. این گنجینه در ساختمانی مربع شكل كشف شد كه آرامگاه بزرگان اشكانی بوده و از قرن دوم و سوم پیش از میلاد تا قرن اول پس از میلاد از آن استفاده میکردند. به این ترتیب كه هر فرد را درون اتاقی دفن میكردند و اتاق او را پر از اجناس گرانبها میكردند و در اتاق را برای همیشه میبستند. نفر بعدی را در اتاقی كنار آن دفن میكردند. این شیوه دفن سه قرن به انجام میرسید تا اینكه از انتهای قرن اول پس از میلاد دیگر كسی را در این محل دفن نكردند. مقابر در قرن سه پس از میلاد به طور وحشیانه غارت شده است. ریتونهای كشف شده از عاج فیل هستند و به شدت پوسیده هستند به طوری كه با وزش باد متلاشی می شوند. باستان شناسان تعدادی از آنها را سالم نگه داشته اند. روی آنها تصاویر خدایان و حیوانات افسانه ای حك شده است.

 

 

 


نقشه دژ مهرداد كرت
 

طرح یكی از ریتونها

 


نقشه دژ مهرداد كرت در نسای قدیم
مرجع مطالب
اطلس تاریخ ایران