هخامنشیان
 
پاسارگاد
قدیمی ترین بنای مقبره ای فلات ایران

پاسارگاد در ارتفاع 1900 متری از سطح دریا قرار دارد. به گزارش استرابون كورش در این مكان بر آستیاك پیروز شده است. او پس از پیروزی خود بر لیدی مجموعه بناهای پاسارگاد را ساخت. این مكان به منزله نخستین پایگاه فرمانروایی نو پای هخامنشی بود. ساختمان اصلی این بنا، آرامگاه كورش كبیر و قدیمی ترین بنای آرامگاهی شناخته شده ایران است. در زمان حمله اعراب نیز این بنا با گزیدن نام قبر مادر سلیمان از گزند در امان ماند.

 
مقبره كورش كبیر مقبره كورش كبیر

مقبره كورش كبیر
صفه سنگی این بنا توسط سنگ تراشان لیدیایی ساخته شد. سنگ های این مقبره و كاخ های اطراف آن از فاصله 50 كیلومتری با قایق از رود كر به محل آورده شده اند. كاربرد مرمر تیره و روشن در ستونهای كاخ بسیار چشم نواز است. برخی کارشناسان همچون خانم كخ عقیده دارند ساخت كاخ ها، باغ و جویهای پاسارگاد در زمان داریوش اتمام یافته است. اتاقك آرامگاه بر روی سكویی از 6 پله بزرگ با بلندی های نامنظم، قرار گرفته است. شیروانی سنگی این بنا قدیمی ترین شیروانی موجود در فلات ایران است. ارتفاع بنا در حدود 11 متر است. دورتادور بنا باغهایی قرار داشت و درون باغ نیز بناهایی وجود داشتند كه باستان شناسان آنها را از زیر خاك بیرون آورده اند. از باغ فقط آثاری از جوی و حوض آبیاری باقی مانده است. درون اتاق شیروانی دار محفظه ای با ابعاد 2در2 متر و ارتفاع 3 متر قرار دارد. گنجینه كورش را پس از مرگش در این اتاقك قرار دادند تا پس از مرگ به آنها دسترسی داشته باشد.

 
مقبره كورش كبیر
مقبره كورش كبیر مقبره كورش كبیر

جسد كورش را در تابوتی زرین بر تختی زرین پایه با تشكی ارغوانی گذاشته بودند. در كنار آن میزی بود كه روی آن را با دشنه های پارسی، گردن بندها وگوشواره های زرین، لباسهای بافت بابل، شلوارها و جامه های مادی آراسته بودند و در كنار آرامگاه، بنایی برای اسكان مغان محافظ بنا درست كرده بودند. آرامگاه تا زمان حمله اسكندر درآرامش بوده و در آن باز نشده بود تا اینكه در زمان اسكندر شاه مقدونی غارت شد.

پاسارگاد پاسارگاد

تل تخت دژ نظامی
در قسمت شمالی محوطه پاسارگاد یك دژ نظامی دیده می شود كه به نام تل تخت نامگذاری شده است. این بنا سنگی است و از كنار هم قرار گرفتن هزاران تخته سنگ ساخته شده که با چفتهای آهنی و بدون ملات به هم متصل شده اند. این دژ در سال 280 پیش از میلاد بر اثر آتش از بین رفته است.
 در محل دیگر، برجی سنگی قرار دارد كه به زندان معروف است. احتمالا این بنا یك معبد زرتشتی بود. مشابه این بنا را در نقش رستم به نام كعبه زرتشت می شناسیم كه بسیار سالم مانده است. نقشه این دو بنا به طور حتم یكسان بوده اند.

تل تخت دژ نظامی تل تخت دژ نظامی
تل تخت دژ نظامی

ورودی باغ
باستان شناسان با توجه به آثار جوی آب و حوض، به این نتیجه رسیده اند كه این مكان در گذشته درختان سر سبزی داشت. مراجعین پس از گذشتن از یك ورودی، درون اتاقی به ابعاد 5.28 در 5.28 متر به انتظار دیدار شاه می نشستند. اتاقی مشابه این محل، در دروازه ملل تخت جمشید وجود دارد. در گوشه این بنا سنگ نگاره ای دیده می شود كه مردی ریش دار با كلاه مصری و لباس ایلامی و چهار بال آشوری در آن ایستاده است. در همان نزدیكی رودخانه ای بوده كه پل آن را آب برده و آثاری از پل بر جای نمانده است.

 

ورودی باغ ورودی باغ

Sكاخ
دراین محوطه قصری قرار دارد كه سقف آن را ستونهای 13متری نگه می داشتند. ستون ها در زمان اتابکان برای ساخت کاروانسرا به نزدیکی آرامگاه منتقل شده بودند، اما بعدها باستان شناسان آنها را به جای اصلی خود بازگرداندند. ابعاد سالن برابر 25.32 در 25.22 متر است. بر روی یكی از دیوارهای سنگی، سنگ نگاره ای بر جای مانده كه احتمالا آن را داریوش اول از طرف كورش كبیر نوشته است. نوشته ها به سه زبان پارسی باستان، بابلی و ایلامی هستند و هر سه یك مطلب را می گویند

من كورش شاه،یك هخامنشی
در دو سمت ورودی این قصر سنگ نگاره هایی وجود دارند كه به شدت آسیب دیده اند ولی می توان موجوداتی را دید كه مانند انسان راه می روند، پایی مانند گاو، دمی مانند ماهی و چنگالی مانند پرنده دارند.

 

 

Sكاخ Sكاخ
Sكاخ Sكاخ

Bسالن -باغ شاهی
پس از کاخ بار عام، سالنی دیگر در کنار باغ قرار دارد. بنایی دیگر مانند این سالن نیز در سمت دیگر باغ وجود دارد. باغ شبكه آبیاری داشته كه هنوزپا بر جا است و 110 متر از آن شناخته شده است. آب این شبکه از رود پلوار تامین می شد. در فواصل مشخصی حوضچه های سنگی ساخته شده بودند تا هم کار تقسیم آب را انجام دهند و هم سرعت آب را بگیرند. این باغ احتمالا بسیار سر سبز بوده و محل مناسبی برای گذراندن بعداز ظهری گرم در میان درختان بوده است.

 

 

باغ شاهی

Pكاخ
این كاخ محل سكونت شاه بود. ستونهای كاخ در دو ردیف پنج تایی و شش تایی همگی ارتفاع یكسانی دارند، نیمه پایینی آنها از سنگ و نیمه بالایی از چوب بوده است. حالت تراش سنگ های سفید ستونها، محیطی سرد را تداعی می كند، بطوریكه نظم ستونها و یكدستی آنها چشم بیننده را خیره می كند. ابعاد كاخ 22 در 31 متر است و به ایوان بزرگی راه دارد كه ابعاد ایوان در حدود 5.72 در 5.9 متر است. در این كاخ نیز نوشته هایی مانند كاخ قبلی دیده می شود. در خروجی كاخ تصویر شاه حكاكی شده كه در حال بیرون رفتن از كاخ است و مانند سنگ نگاره های كاخ تچر تخت جمشید است. بر روی لباس شاه نوشته شده است:

كورش،شاه بزرگ،یك هخامنشی

Pكاخ Pكاخ
Pكاخ Pكاخ
 
صفحه اصلی
اطلس تاریخ ایران
livius.orgتصاویر از حمید صدقی نژاد و سایت