ماد
نام باستانی برخی شهرهای ایران در دوره ماد
 

نام باستانی برخی شهرهای ایران در دوره ماد که از نوشته های آشوری استخراج شده اند

نام باستانی

نام کنونی

نام باستانی

نام کنونی

سیگری سو

صحنه

ایالت ماد که در مرز الیپی

ناحیه همدان

بیت باعان

معبد ایشتار کنگاور

آپساخوتی

اسد آباد

پارنوآتی

نوبران

اوریاکی

خرقان

اوتیرنا

بیوران

ریمانوتی

رباط کریم

دیریستانو

رازگان

بوستیس

پلشت

اوپورئی یا رعوسان

ری

آگازی

آبعلی

دائوئه

ایوانکی

آمباندا

دماوند

آبدادانا

بیجار

کاپسی

وفس

دانانو

فیروزکوه

آریبی مشرق

یهودیان سمت سمنان که از عهد حمورابی بدین ناحیه کوچیده بودند

زاتی

شازند

آرنزیاش

انجرود

تازاکی

تویسرکان

ارازیاش

آورزمان

سانگی

سنندج

آورزمان

سنقر

کیشه سو

همدان

همبان

کامیاران

زوآلزاش

دلیجان

باروآ

بهار

ماتی

محلات

تیل تارانزای

کبوتر آهنگ

توپلیاش

تفرش

تادی روتا

سهرورد

نیروتاکتا

تاکستان

خروسی

خلجستان

سیبور

ساوجبلاغ

ساکسوکنو

ساوه

آریاما

رامند

کارزیبرا

گازران

سیلخازی

سیلک

ساگبات

قم

تیل آشوری

یکی از تپه های باستانی مجاور سیالک کاشان

نیشای

نهاوند

گیزین کی سی

قزوین

اورننا

کرج

بوستوس

پلشت

نیپاریا

تهران

آریارمی

ورامین

اوریمزان

فیروز آباد

اوشکاکان

مشکان

خروسی

گرمسار

شیکراکی

جوشقان

 

 

در زمان تشکیل حکومت ماد، هیچ پادشاهی بزرگی در فلات ایران مستقر نشده بود. آنها در ابتدا با حکومتهای محلی همسایه بودند. ماناییها یکی از حکومتهایی بودند که در جنوب و غرب دریاچه ارومیه با مادها در ارتباط بودند و نهایتا سرزمین آنها به مادها تعلق گرفت. آشوریها همسایگان غربی ماد بودند که مرتبا به سرزمین آنها حمله میکردند. اورارتوییان در شمال غربی قلمرو ماد قرار داشتند که توسط سکاهای قفقاز نابود شدند. مادها در دوره هوخشتره موفق شدند با سکاها رابطه دوستی برقرار کنند. در همین دوره قبایل آریازنتا و پارتاکانیان که از اصفهان تا گرگان ساکن بودند به اتحاد ماد پیوستند. بابلیان نیز در جنوب غربی با مادها هم پیمان شدند و این اتحاد به حذف دولت آشور ختم شد. مادها پس از فتح لیدیه خود را به یک امپراتوری  قوی در خاورمیانه تبدیل کردند. در جنوب نیز دولت ایلام که پس از شکست از آشوریان کاملا بی رمق بود، خراجگزار ماد شد.

 
اطلس تاریخ ایران
باستان شناسی و هنر دوره تاریخی اثر علی اكبر سرفراز و بهمن فیروزمندی