ماد

معماری ماد

مادها با شیوه معماری شهرسازی عظیم آشنا بودند.در این دوره ستون نقش مهمی در معماری داشت . ازآنجا كه بنای مادی سالمی شناسایی نشده برای بررسی هنر معماری مادی به بررسی گور دخمه های آنان میپردازیم كه بسیار فراوان است. این گور دخمه ها ایوان دار هستند و با ستون تزیین شده اند. تراشهایی كه بر روی ستونها و داخل دخمه ها داده شده، روش تزیین بر روی دیوار و ستونهای چوبی را به ما بازگو میكند. هرودوت تاریخ نگار یونانی در مورد معماری شهر مادی هگمتانه نوشته است :در هگمتانه پایتخت ماد اصول شهر سازی رعایت شده است.در این شهر كاخ شاهی به وضعی عجیب و مستحكم به صورت هفت قلعه ساخته شده است كه هرقلعه درون قلعه دیگر قرار گرفته است و كنگره های هفت گانه از بیرون به درون به رنگهای سفید ، سیاه ،ارغوانی ،آبی ،سرخ ،نارنجی ،سیمین ، زرین و.......میباشد.كاخی بلند و مستحكم برای شاه و خزانه در مركز قرار دارد
از جمله آثار معماری مادها می توان به تپه هگمتانه - تپه ،نوشیجان، - گودین تپه كنگاور، - گور دخمه های مادی مانند فخریكا در مهاباد ،فرهاد و شیرین در كرمانشاه ،داوود دختر در فهلیان فارس وشهر مادی اندركش اشاره كرد .

از خانه های مردم عادی نمونه ای به دست باستان شناسان نرسیده است. احتمالا مادها بناهایشان را از خشت و چوب میساختند و آثار آن بر اثر فرسایش از بین رفته است. اطلاعاتی كه داریم بر این اساس است كه خانه هایشان دارای یك ایوان ورودی با پایه های چوبی بود. با یك در كوچك به یك اتاق قایم الزاویه میرسیدند كه شامل دو بخش در طرفین یكی برار انبار و دیگری برای آشپزی بود. درون خانه ها سكوی گلی میساختند. نمونه این خانه ها در منطقه آذربایجان و ساوه دیده میشود. شهرهای مادی دارای دو بخش بودند. الانی دننونی نام منطقه مركزی شهر بود كه دژ مستحكمی داشت و اطراف آن منطقه مسكونی مردم عادی بود كه الانی سهروتی نام داشت. دژ مركزی معمولا دارای چند دیوار بود و در فواصل معین برجهای دیده بانی با كنگره هایی برای تیر اندازی داشتند. حصار بیرونی از سنگ و حصارهای درونی دایره مانند از خشت ساخته میشدند.

معماری مادی

یک خانه امروزی در منطقه نیر اردبیل با سبک معماری مشابه آنچه در دوره ماد ساخته میشد: ستونهای چوبی، دیوارهای خشتی، سقف با شاخه های درختان


دژهای مادی بر طبق نگاره ها ی دور شاروكین

 

اطلس تاریخ ایران
باستان شناسی و هنر دوره تاریخی اثر علی اكبر سرفراز و بهمن فیروزمندی