اطلس تاریخ ایران

-2.500.000پیش از میلاد

-40.000پیش از میلاد

 

-8.000پیش از میلاد

-5.000پیش از میلاد

-3.000پیش از میلاد

-2.000پیش از میلاد

-1.750پیش از میلاد

-1.500پیش از میلاد

-1.250پیش از میلاد

-1.000پیش از میلاد

-900پیش از میلاد

-800پیش از میلاد

-700پیش از میلاد

-600پیش از میلاد

-500پیش از میلاد

-400پیش از میلاد

-300پیش از میلاد

-200پیش از میلاد

-100پیش از میلاد

میلاد مسیح

100

200

300

400

500

600

700

800

900

انسان با هوش 2.5 تا 5 میلیون سال پیش در آسیا و آفریقا میزیسته است

انسان نوین یا اجداد نژادهای امروزی از 40000 سال پیش در آسیا ، آفریقا و اروپا میزیسته اند

در خاورمیانه حدود 8500 پ م حیوانات برای اولین بار اهلی شدند خوك ، گربه، سگ، شتر، بز، گوسفند، گاو و گوزن شمالی حیواناتی هستند كه اهلی شدند
یوزپلنگ و كفتار در مصر اهلی شده بودند

تاق ضربی در خاور میانه اختراع میشود


هفت تپه - قدیمی ترین تاق ضربی فلات ایران


قوانین حمورابی و قدرت بابل 1700پ م

 

 

به قدرت رسیدن اورارتوییان

حكومتهای مستقل ایالتی یونان

كورش كبیر559-530پ م انقراض ماد -تسخیر سارد و آسیای كوچك و بابل آزادسازی یهودیان

مقبره كورش هخامنشی در پاسارگاد

گور دخمه های مادی و هخامنشی

شوش باستان

داریوش سوم آخرین شاه هخامنشی و شكست از شاه مقدونی و انقراض هخامنشیان توسط حمله اسكندر از سالهای 334 تا 323 پ م به ایران

ارشك - اشك اول

250-248 پ م

ساخت شهر سنگی پترا

تولد مسیح

شاهنشاهی ساسانی 226-652 م

اولین آثار اهلی کردن نباتات در آفریقا6000 پ م

پادشاهی افسانه ای ملكه سبا بر یمن1000 پ م  

انسان متفكر در حدود 100 تا 400 هزار سال پیش در آسیا ، آفریقا و اروپا میزیسته است

بالا آمدن آب دریا موجب پدید آمدن جزایر بسیار در جنوب شرق آسیا شد.8000 پ م

اولین تجمعهای ایلامی درشمال خوزستان 4000پ م

ساخت کاغذ پاپیروس در سومر و مصر3000 پ م

لوله كشی توسط تنبوشه های سفالی برای انتقال آب در خاور میانه در حدود 1750 پ م

حضرت داود1000 پ م

حضرت سلیمان 900 پ م

دیاكو نخستین شاه اتحاد ماد708 تا 655 پ م

 

آنتیوخوس سوم

223-183 پ م

ارد اول -جنگ با رومیها و كشته شدن كراسوس سردار معروف رومی

55-37 پ م

در زمان فرهاد چهارم اشكانی حضرت مسیح متولد میشود- برای شناسایی او چند مغ از ایران به روم رفتند

در این سالها سه نفر ادعای شاهی كردند - پاكور دوم ،اردوان چهارم و خسرو هر سه با هم و هر كدام قسمتی از قلمرو اشكانی را زیر فرمان خود داشتند -این نشانی از ضعف اشكانیان است

بنای كوه خواجه در سیستان

اردشیر اول موسس سلسله ساسانی م226-241

شاپور ذوالاكتاف

310-379 م

پیدایش دین مزدك و گرویدن قباد به او و خلع او از سلطنت و حبس شاه سابق به دلیل مزدكی بودن

تولد حضرت محمد 570م

هجرت حضرت‌محمد622م

 

مهاجرت اجداد سامی ها به سوئد و فنلاند و رواج کشاورزی8000 پ م

برتری زن به مرد

شیشه و جواهرات زینتی در بین النهرین رایج میشود3000 پ م

پیدایش زندگی روستایی در آمازون2800 پ م

 

اقتصاد قبیله ای در استپهای آسیا بر پایه شتر ، گوسفند و اسب1000 پ م

 
ساخت اولین برنز و پارچه ابریشم در چین2700 پ م صنعت پیشرفته برنز در استپها رشد کرد. اثار آنان در چین نیز یافت شده است.1200 پ م  

اولین ابزار سنگی شناخته شده در اتیوپی 2500000 سال پیش

دفن مرده درون خانه ها به همراه لوازم مورد نیاز -از 6000 پ م

استفاده از مهربر روی خاك رس برای مقاصد تجاری

استفاده از مهر كلوخی به جای مهر استوانه ای 3100 پ م

ساخت اولین هرم طبقه ای در مصر2650 پ م

 

انسان از صدها هزار سال پیش صحبت می كرده و آتش را میشناخته است

اولین صید صدف برای تغذیه در جنوب آفریقا 125000 پ م

اكثر خانه هادر فلات ایران از شاخ و برگ درختان است

اختراع چرخ سفالگری و كوره و ایجاد نقوش مار پلنگ قوچ مارال لكلك و شتر مرغ

ساخت خانه های با پلان مدور در دوره مفرغ ابتدایی كه در دوره بعد به پلان راست گوشه تبدیل شد

شخم زدن زمینهای زراعی در دره دره ایندوس-پاکستان2600 پ م

تمدن دریاچه نشینان اروپا 2000تا1000پ م

 

شروع ضعف و پاشیدن امپراتوری هیتی 1200 پ م

 

حضرت داود 1000 پ م

تاسیس شهر هگمتانه

ساخت دیوار سرویان، قدرت دفاعی شهر روم را بالا برد.380 پ مر

ساخت دیوار چین 215 پ م

فتح كامل ایران در زمان مهرداد اول در سال 141 پ م

در زمان بلاش سوم در جواب حمله او به ارمنستان ، رومیان به ایران حمله كردند و تیسفون را فتح كردند و كاخ اشكانیان را به آتش كشیدند .به این ترتیب در سال 164 میلادی مرز ایران و روم به دجله منتهی شد

سلسله هان منقرض شد و سرزمین چین به سه قسمت تقسیم شد.220 پ م

بی طرفی ایران و روم در ارمنستان 379 م

تسخیر آسیای كوچك، سوریه ،فلسطین و مصر و آوردن صلیب مسیح به ایران محاصره ناموفق بیزانس و شكوه دربار ساسانی توسط خسرو پرویز600 م

در آسیای غربی گندم و جو کاملا اهلی شده و پرورش داده میشوند8000 پ م

پدید آمدن فرهنگ حلف با سفال رنگی و خانه های گرد گنبد دار5500 پ م

  ساخت معابد بزرگ در پرو 2600 پ م ساخت مجسمه های برنزی در شرق نزدیک1700 پ م نابودی هیتی ها1200 پ م  

گوسفند، جو و گندم از آسیا به مصر رسید6000 پ م

نگه داری از گونه هایی از شتر در پرو 5400 پ م

  ساخت هرم بزرگ جیزه2530 پ م  

شیل خاكینشوشی ناك ادبیات و صنعت ایلام را به اوج رساند و بناهای قدیمی را تعمیر كرد 1170 پ م

اولین اقامتهای دایمی سکاها در استپهای غربی آسیا – برخی شهرهای کوچک با برج و بارو700 پ م

استفاده از کاغذ پوستی به جای الواح گلی در امپراتوری هخامنشی460 پ م  

استفاده ار کانال برای آبیاری در چغا ممی بین النهرین5500 پ م

اولین کشاورزی در اروپای مرکزی و گسترش آن به غرب و جنوب قاره5200 پ م

  استفاده ار چرخ در تولید سفال و ساخت شهرهای دیوار دار در چین2500 پ م  

مرگ رامسس سوم آخرین فرعون مصر1166 پ م

بابلیان فلسطین را فتح کردند. 722 پ م

اولین آهنگری شناخته شده در نیجریه450 پ م

پادشاهی غنا600 م

اولین اجتماعات بشر در غرب آسیا

90000 سال پیش

استقرار مردم جنوب شرق آسیا در استرالیا 50000پ م

اولین تدفینها در آمریکای شمالی با اندود گل رس8000 پ م

 

شهر شوش 4000 پ م

سفال قرمز با طرح سیاه 3000 پ م

اوج تمدن مینویی ها در جزایر كرت در 1750 پ‌م

ساكنان كرت 3400تا1100 پ م

هیتی ها بابل را فتح کردند 1595 پ م

افول شاهنشاهی مصر1085

مانایی ها در حدود900پ م در سواحل جنوبی دریاچه ارومیه و دره سولدوز زندگی میكردند

 

فرورتیش
675تا653پ م

 

خشیارشا486-465پ م تسخیر مجدد مصر و ناكامی در جنگهای دریایی با جزایر یونانی نشین

   

 

 

تاسیس شهر تیسفون 90 پ م

استفاده گسترده از کاغذ در چین105 پ م

رسمی شدن دین زرتشتی در ایران و قدرت گرفتن موبدان درون دربار ساسانی از ابتدای كار آنها

جنگ بر سر ارمنستان و سرانجام تقسیم ارمنستان بین ایران و روم در سل 384-390 م

بهرام گور 420-438 م

در مدت 24 سال 12 شاه بی ثبات بر تخت مینشینند و آخرین آنها یزدگرد سوم بود
632-652 م

 
استفاده از دیوار و خندق دور روستاها در اروپا3800 پ م
ساخت اولین معابد سنگی در اروپای غربی4200 پ م     فتح بین النهرین توسط رومیان116 م
استخراج طلا و مس در بالکان5000 پ م    

کشت ذرت در مکزیک5000 پ م

استفاده از دژ در مدیترانه3000 پ م    

پایتخت آشور به نمرود منتقل یافت. ساخت کاخ آشوربانیپال دوم880 پ م

تیرکمان زنبورکی در چین اختراع شد.350 پ م

همه ایتالیا توسط روم کنترل میشود.250 پ م

 

جمعیت شهر روم یک میلیون نفر است50 م

اولین پارچه های بدست آمده در چاتال هویوک6500 پ م

استفاده از مهربر روی خاك رس برای مقاصد تجاری در خاورمیانه5000 پ م

اولین شواهد کشاورزی در کره3000 پ م

  شروع دوره جدید پادشاهی مصر- شاهان در دخمه های سنگی در دره خدایان دفن میشوند.1570 پ م ظهور الفبای فینقیه ای و قدرت بالای آنان در دریانوردی1000 پ م

اولین اقامتها در روم850 پ م

شروع ساخت شهر اسکندریه مصر331 پ م

اولین شهرهای بزرگ در جنوب شرق آسیا(ویتنام)250 پ م

 

تجارت ابریشم از چین به اروپا50 م

كهن ترین مكان مسكونی در ساحل دریاچه رودلف در كنیا شناخته شده است - در حدود 2.6 میلیون سال پیش

اولین استفاده از سنگ چاقوتیز كن برای بریدن چوب درختان در مصر شمالی 12000 پ م

در دوران نوسنگی كاشتن، شخم زدن و آبیاری پدید آمد

منس اولین فرعون مصر 3200پ م

صدور گندم و جو از ایران به اروپا -ارزن از هند به ایتالیا -جو دوسر و خشخاش از اروپا به آسیا 4000 پ م

ساخت شهر موهنجو-دارو توسط آجر با دیوار اطراف ، نوشته های تصویری ومهر و کشف قدیمی ترین لباس کتان در این شهر2500 پ م

رقابت میان مصریان، هیتی ها و میتانی ها بر سر کنترل بلاد شام1500 پ م پادشاهای در فلسطین به مرکزیت اورشلیم1000 پ م
قدرت بالای آشوریان که نهایتا خاور میانه را فتح کردند.950 پ م

كمبوجیه پسر كورش 530تا522پ م

امپراتوری روم در اروپا

395-27 پ م

شاهنشاهی اشكانی

250پ م تا 226 م

تاخت و تازهای بی نتیجه تراژن به ایران

در زمان بلاش اول در سال 63 میلادی پیمان صلحی بین ایران و روم بسته شد

سفر 9 ماهه تیرداد برادر بلاش اول به روم از طریق خشكی و تاج گذاری او به عنوان شاه ارمنسنن به دست امپراتور روم

اولین شهرهای صحرای آفریقا400 م

تیسفون پایتخت ساسانیان

رواج صنعت آهن در اروپای مرکزی1000 پ م

پایان دوره تاریک یونان و شروع تجارت یونان با شرق نزدیک900 پ م

اولین تلاشها برای اختراع خط در جنوب مکزیک800 پ م

 

پادشاهی ژرمن ها در شمال آفریقا429 م

اولین استفاده از چرخ آسیاب در مصر و آرد کردن دانه های گیاهی8300 پ م

رشد برنج در سرزمینهای مملو از آب در چین ابداع شد.5000 پ م

  ساخت سرامیک در آمریکای مرکزی2300 پ م ساخت اولین ابزار آهنی در پرو1500 پ م

از شمال چین تا شبه جزیره کره تکنولوژی برنز رشد کرد.1000 پ م

شروع پادشاهی کوشانیان900 پ م

شروع فرهنگ سلتیک در شمال و شرق اروپا800 پ م

اولین سکه های لیدی650 پ م

ارتش آماده جنگ روم، سیصد هزار نفر سرباز دارد100 پ م

شروع پادشاهی در اتیوپی50 م

 

 

انگلوساکسونها در بریتانیا ساکن شدند.449 م

استفاده از سنگ تیز در جزایر جنوب شرق آسیا

استفاده از سنگ برای تولید آرد در غرب آسیا 10000 پ م

شروع آهسته کشاورزی در آمازون5000 پ م

 

شکوفایی تمدن سومر -اولین متون دارای گرامر – شهرهای دارای قصر– دفن مردگان با اجناسشان – استفاده از ارابه های چهار چرخ2500 پ م

 

تجارت شرق آسیا با استرالیا به خاطر موارد اولیه و مواد تزیینی1000 پ م

تاسیس امپراتوری اورارتو در ارمنستان900 پ م

رشد شهرهای دره گنگ بر پایه اقتصاد برنج800 پ م

استفاده از فیل در هندوستان600 پ م

 

 

     

نقاشی های دیواری در غارهای بودایی آجانتا475 م

اولین شواهد وجود بشر در چین

450000 پ م

استخراج خاک رش از معبدی در سوییس 42000 پ م

اولین سفال شناخته شده جهان در ژاپن 10500 پ م

رام كردن اسب جهت استفاده از گوشت آن و سواركاری در استپهای یوورو آسیایی 4400 پ م

  کاشت برنج در زمینهای پرآب در کره رواج یافت.1500 پ م

روستاهای دایره ای بزرگ با خانه های سنگی در استرالیا ساخته شدند.1000 پ م

 

جام حسنلو یكی از آثار با ارزش زرگری دنیای باستان

تجارت بین غرب آلپ با مدیترانه غربی600 پ م

 

  ساخت دیوار هادریان در مال انگلیس125 م

جایگزینی تجارت زمینی به جای دریایی و افول قدرت شاهکهای عرب300 م

   

 

ساخت اولین قایقها در خاور میانه 9000 پ م

استفاده از ابزار موستری و دفن جسد آدم در غار شنیدار 12000 پ م

در ایران و آناتولی اولین بار از مس استفاده میشود .در ایران حدود6300 پ م اولین آثار مسی به دست آمده است و مسی كه در مقبره ای در شوش كشف شده 92/16 درصد خالص بوده

فنیقی ها سرزمینهای ساحلی مدیترانه را برای سكونت اشغال میكنند3000پ م

گوتیان در زمان نرمسین به بابل حمله میكنند و یك قرن بر بابل حكمرانی میكنند

كودورنان خوندی شهر اور را تسخیر كرد و مجسمه مقدس نه نه را به شوش برد

اولین نوشته های چینی بر استخوان و کوزه های برنزی1400 پ م

مرگ آخرین فرعون قدرتمند مصر رامسس سوم 1166 پ م

پادشاهی معین در یمن

آخرین ایالت هیتی ها در 640 پ م منقرض میشود

داریوش اول 521-486پ م تسخیر بابل،پنجاب،سند، آتن، تراكیه، قبرس، سوریه، فنیقیه،فلسطین، عربستان، حبشه،لیبی، سرزمین سكاها، ماوراالنهر- ضرب سكه د ر ایران و راه شاهی وچاپارخانه
اوج قدرت هخامنشی

داریوش اول هخامنشی امپراتوری تازه متولد هخامنشی را سر و سامان میدهد و از میراثی كه كورش كبیر برای او گذاشته بود بزرگترین امپراتوری دوران باستان را میسازد


تصرف ایران توسط اسكندر مقدونی و آتش زدن تخت جمشید

اشكانیان توانستند جلوی پیشروی رومیان در شرق را بگیرند و طولانی ترین حكومت ایرانی را تشكیل دادند .آنها در اداره حكومت خود دین واحدی نداشتند و هر قومی دین خود را داشت

توسعه آیین بودا

در سال 73 میلادی آلان ها به ایران حمله كردند و شاه اشكانی هیچ عكس العملی نشان نداد آنها نیز پس از تاخت و تاز در ماد و ارمنستان به سرزمین خود بازگشتند

در سال 197 میلادی یك بار دیگر رومیان تا تیسفون پیش آمدند و شهر را غارت كردند

ظهور مانی 242 م

آغاز قرون وسطی 395 م

دانشگاه گندی شاپور 550 م

شکست ایرانیان از اعراب در قادسیه و فتح سوریه و عراق توسط اعراب636 م

 

   

پرورش گندم و جو از آناتولی تا پاکستان- بز حیوان اصلی مردم است7000 پ م

 

 

اولین ماشین چرخ دار در مجارستان3200 پ م
شروع عصر برنز در اروپا2300 پ م ساخت اسلحه آهنی1900 پ م   شروع دوره کلاسیک فرهنگ یونان در هنر و معماری480 پ م
فرمانروایی موفق سارگن در بین النهرین2300 پ م

استفاده از نوعی هیروگلیف در جزایر کرت1900 پ م

تاتان خامون در معبدی مملو از اجناس قیمتی دفن شد.1337 پ م

آتن بزرگترین شهر جزایر یونان است.450 پ م

با بالا آمدن آب دریا، بریتانیا از خاک اروپا جدا شد.6500 پ م

پدید آمدن فرهنگ عبید در بین النهرین که در آن کشاورزی آبیاری شده زمینه رشد جوامع بشری پیش از تاریخ را فراهم کرد.5000 پ م

 

در استپهای غربی آسیا از اسب برای کشیدن گاری استفاده میشود1850 پ م

  تکمیل معبد پارتنون ، معبد مهم شهر آتن432 پ م

جمع شدن مردم در یک منطقه و رواج کشاورزی و حرکت به سوی نوسنگی در بالکان6500 پ م

شخم زمین با کمک گاو در دانوب جنوبی4500 پ م

توقف تمدن در دره ایندوس و ترک شهر موهنجو-دارو2000 پ م ورود اسب به مصر1900 پ م  

اولین مدارک باستان شناسی یافت شده از فینقیه ای ها در کارتاژ750 پ م

اهلی کردن اولین گله های چهارپا در آفریقا6500 پ م

ذوب مس در اروپای شرقی و ساخته مجسمه های مسی4500 پ م

واردات آشوری به اناتولی1950 پ م

ساخت قصر زیمری لیم در تل حریر سوریه با 17500 قطعه خشت1775 پ م

اولین جمعیتهای یونانی از غرب مدیترانه تا شرق دریای سیاه750 پ م

ظهور الفبار برهمایی در هند250 پ م

اروپای شمالی بر اثر سیل تخلیه شد. ژرمن ها به سمت بریتانیا رفتند.500 م

استفاده از غذای کشت شده به جای سایر غذاها در شمال آمریکا7000 پ م

بومی کردن برنج در جنوب گنگ4500 پ م

 

صنعت فلزکاری به انگلیس رسید.750 پ م

چاندراگوپتا ، امپراتوری مائوریان را در هند تاسیس کرد322 پ م

رومیان کنترل اسپانیا را در دست گرفتند206 پ م

ظهور بانتو ها در آفریقای جنوبی به همراه آهن و گله های دام اهلی شده500 م

آغاز دوران چهارم زمین شناسی از یك میلیون سال پیش

ساخت ابزار سنگی لبه تیز با قابلیت اتصال به چوب در آفریقا200000 پ م

اولین استقرار بشر در شرق آمریکا 12000 پ م

 

پادشاهی قتبان در غرب عربستان

شروع قدرت اورارتوییان 900 پ م

ساخت باغهای معلق بابل

راه شاهی از سارد به شوش با پستهای نگهبانی 500 پ م

شرع فرهنگ مایا در آمریکای جنوبی

اولین استفاده از بتن در ساختمان سازی در روم200 پ م

شمال هند توسط باکتریایی ها اشغال شد.185 پ م

رومیان یونان را نابود کردند و فرهنگ و هنر یونان به روم انتقال پیدا کرد.146 پ م

هنر اشكانی

 

اسارت والرین و ساخت سد شادروان در شوشتر به دستور شاپور اول
258-260 م

هنر ساسانی

خسرو انو شیروان
531-579 م
قتل عام مزدكیان -تعصب دینی- اصلاحات اداری لشكری مالیاتی و ترویج آبادانی - جنگهای موفق با روم شرقی و تركهای ماوراء جیحون

شكست مداین 638

اولین تدفینهای انسان در اروپا125000 پ م

رشد سریع استقرار در استرالیای جنوب شرقی ، تاسمانی و گینه نو25000 سال پیش

ورود آریایی ها به ایران آرام آرام از هزاره چهارم پ م شروع میشود

سفال سیاه دست ساز بی دوام با نقوش افقی یا عمودی در ادامه سفال قرمز كوره رفته پیش از 4000 پ م

اهرام سه گانه مصر 2600پ م

پادشاهی نخستین هیتی ها 1750پ م

تولد حضرت موسی در مصر 1250 پ م

پادشاهی افسانه ای ملكه سبا بر یمن -1000 پ م

ظهور زرتشت به گزارش برخی منابع غربی 650 پ م

تولد بودا 564 -483 پ م

برخی منابع آنرا 563 پ م می دانند

شروع بکار سکه های سلتیک300 پ م

 

در زمان فرهاد سوم
جنگهای مستقیم بین ایران و روم دوباره آغاز میشود

شكست نهاوند 643م و انقراض سلسله ساسانی به دست سپاه اسلام

اولین هنرهای غار در جنوب فرانسه و شمال اسپانیا30000 پ م

قدیمی ترین نشانه وجود بشر در برزیل

30000 سال پیش

اولین گاو آهن شناخته شده در خاور میانه 4500 پ م

 

استفاده از قطب نمای مغناطیسی در چین271 م

 

 

ساخت ابزار میکرولیت در اروپا 14000 سال پیش

اولین ارابه حمل جنازه در جنوب روسیه 3500پ م

تحول در ساخت سلاح 1800 پ م

اولین سكه ها در لیدی 650 پ م

   

اولین زراعتها در مکزیک7000 پ م

اولین خط شناخته شده در جهان به صورت تصویری در تل برک و اوروک در بین النهرین3250 پ م

   

 

 

اولین نشانه وجود بشر در غاری در آلاسکا 13000 سال پیش

استفاده از مس چكشكاری شده در ایران هزاره پنجم پ م

شیشه و جواهرات زینتی در بین النهرین رایج میشود

 

سلوكوس دوم در سال 246 پ م به قدرت رسید . این زمان مصادف با آغاز قدرتنمایی اشكانیان بود

فرهاد چهارم كه با قتل پدر به شاهی رسیده بود 29 تن از برادران و خواهران خودرا میكشد تا بی رقیب بر تخت شاهی نشیند- خود او نیز به دست همسر و پسرش كشته میشود- سنت ولیعهد كشی در میان اشكانیان به اوج میرسد

پیروزی شاپور برامپراتوران روم

اولین تجمعهای متمدن درشمال خوزستان4000 پ م

پیدایش شهر های سومری 3500 پ م

خط میخی در خاور میانه در دوره اوروك چهارم اختراع شد

ساخت اسلحه آهنی 1900تا1400پ م

كاسی ها وارد ایران میشوند 1750 پ م

سقوط بابل در سال 689 پ م

کشت برنج در زمینهای خیس در ژاپن500 پ م

برخی آثار مكتوب و هنری ایران به یونان رفت وبقیه به دستور اسكندر منهدم شد

فرهاد دوم سلوكیان را به غرب راند 137-128 پ م

کشاورزی پیشرفته در فرهنگ حسونا و سامرا در بین النهرین6000 پ م

ذرت و برنج در سودان پرورش داده میشوند.4100 پ م

اولین روستاهای کشاورزی در چین به همراه کشت ارزن و اهلی کردن سگ6000 پ م

شهر ری یا رگا 3620 پ م

حیات در شهر ممفیس مصر3100 پ م

استفاده از لوحهای گلی در بین النهرین3100 پ م

اولین سفالهای جنوب شرق آسیا 6000 پ م

استفاده از سفال در آمازون، اکوادور و کلمبیا4000 پ م

اولین ذوب مس در نیجریه و مالی500 پ م

تولید سفال در پاکستان 6000 پ م

استخراج سنگ چخماق با کیفیت در اروپا4000 پ م

ساخت کانال سوئز توسط داریوش هخامنشی500 پ م

جدا شدن تاسمانی و گینه نو از استرالیا بر اثر بالا آمدن آب دریا5000 پ م

استفاده از کشتی در مصر4000 پ م

رواج سکه در چین 500 پ م

شروع کار با آهن در چین و تولید آلیاژهای مختلف550 پ م
 

در اواخر نوسنگی سفال در خاور میانه كشف شد

استفاده از انرژی آب ،باد و حیوان در خاور میانه در 4500 پ م

اولین استفاده از بادبان در بین النهرین 4500 پ م

تکمیل معبد ژوپیتر اپتیموس ماکسیموس در روم510 پ م

تولید برنز در ویتنام500 پ م

پیدایش روستاهای کشاورزی در مدیترانه 6200پ م

ظهور اوروک و شروع شهرنشینی در جهان3500 پ م

اختراع الفبای یونانی600 پ م

استفاده از هیروگلیف در جنوب مکزیک500 پ م

کره ای ها آهنگری را فرا گرفتند400 پ م

ذوب مس در چاتال هویوک6200 پ م

ساخت تور ماهیگیری، کشت کتان و تولید پارچه و استفاده از لاما در پرو3500 پ م

روم تبدیل به یک شهر بزرگ شد.600 پ م

 

اقامت سلتیکها در شمال ایتالیا400 پ م

چین بودایی شد.150 م

اولین مدارک مربوط به اهلی کردن گیاه فلفل و لوبیا در پرو8500 پ م

اولین شهرها در آفریقا با برج و بارو3400 پ م اولین اقامتها در شمال اروپا600 پ م  

کارتاژها در غرب مدیترانه مستقر شدند.400 پ م

 شروع امپراتوری کوشان60 م

غارها وپناهگاههای جمع آوری غذادر ایران
غارهای كی آرام،هفت چشمه ،هوتو و كمربند در مازندران -غار تتمه ارومیه - غارهای كوه بیستون و كوه تاق بستان -دو اشكفت كرمانشاه-خونیك بیرجند-مزدوران مشهد


اولین دهكده های پیش از تاریخ در ایران
چشمه علی،مرتضی گرد و قره تپه تهران-اسمعیل آباد كرج-سیلك كاشان-دالما تپه وحاجی فیروز دریاچه ارومیه-علی كش و موسیان دهلران -جوی و هفت تپه شوش مال امیرایذه -تل حسنچ خوزستان-تل پیر ،جری ،موشكی وكانكان مرودشت-سنگ سیاه،تل سیاه،تل سكو و تل ریگی جنوب شرقی فارس -تل ابلیس كرمان
سفال شوش

پادشاهی ایلامیان در 2500 پ م شروع شد

مانیشتو سر پسر سارگن شاه آشوری تا خلیج فارس لشگر كشی میكند و تا زمان نرم سین ،حكومت ایلام در دست آشوریها بود

لولوبی ها در حدود2300 پ م

اختراع خط میخی ایلامی مقدم در 1800 پ م

تاخت و تاز هند و اروپاییان در ایتالیا

شیل خاكینشوشی ناك ادبیات و صنعت ایلام را به اوج رساند و بناهای قدیمی را تعمیر كرد-1170 پ م

شوتروك ناخون بابل را در 1195پ م تسخیر كرد و اشیای نفیس بابلیان را به شوش آورد

 

نبرد آشوری ها با كشورهای همسایه و جنگهای خونین

حكومتهای محلی مادها

خشتریته653تا625پ م

 

اسارت یهودیان در بابل 587 پ م

تسلط سلوكیان بر ایران پس از مرگ اسكندر تا ظهور اشكانیان

از 312 تا 164 پ م

 

جز تعداد اندك، یادگاری از سلوكیان در ایران نمانده است . مهمترین آن مجسمه هركول بیستون است . شاید به خاطر نداشتن پایگاههای مردمی در ایران شاه به جای كنده كاری تصویر خود، تصویری از یك خدا را به نمایش گذاشته است

معبد آناهیتای كنگاور در زمان اشكانیان رونق بسیار داشته است .دین در این دوره تاریخی آزاد بوده و سلطنت از دین جدا بوده است

از زمان اشكانیان سنگ نگاره هایی به یادگار مانده است .آثار معماری این دوره نیز آنچنان شاخص نیست

اردوان پنجم آخرین شاه اشكانی از اردشیر ساسانی شكست میخورد و اردشیر او را به قتل میرساند 224 م

شاهان ساسانی

 

تجهیز نیروی نظامی و تعمیر و ساخت دیوار دفاعی گرگان 550 م

خوک در آناتولی اهلی شد.7000 پ م  

ایلامیها قدرت میگیرند و پادشاه ایلام در2115 سلسله ایسین سومری را منقرض كردند و به اوروك و بابل حمله كردند - از حمورابی شكست خوردند و یك قرن بابل قدرت خود را از دست داد

میتانی ها در غرب فلات ایران میزیستند و رفته رفته سرزمینهای گوتیان را فتح میكنند

ساخت معبد چغازنبیل توسط ایلامیها 1250 پ م

پادشاهی نیمه قدرتمند ال پی در لرستان ایران

پایتخت آشوری ها در880 پ م نمرود در 710 خرس آباد و در 705 نینوا میباشد

احیای قدرت آشور

900-625 پ م

هوخشتر پادشاه قدرتمند ماد -حمله به نینوا و انقراض آشور625تا585پ م

 

سنگ نگاره های فارسی باستان

تخت جمشید مهمترین شهر زمان خود

سلوكوس اول 312-281 پ م
او كه در سال 281 به قصد سلطنت مقدونیه از ایران به مقدونیه میرفت توسط همراهانش كشته شد

مهرداد دوم بر سكاها پیروز شد و آنها را از تهاجم باز داشت و با سولا نماینده روم در سال 92 پ م پیمان صلح بست

اوج معماری ساسانی در تاق و گنبد سازی

آتشكده های بسیاری در ایران ساخته شد

خسرو پرویز

590-628 م
تسخیر آسیای كوچك، سوریه ،فلسطین و مصر و آوردن صلیب مسیح به ایران محاصره ناموفق بیزانس و شكوه دربار

چاتال هویوک بزرگترین سات نوسنگی آسیای غربی در آناتولی شکل گرفت. صنایع دستی زیبا و استفاده از آجر در معماری7000 پ م

رشد کشاورزی در مناطق جداگانه در بلوچستان و پاکستان7000 پ م

 

در ایران و خاور میانه مقدمات اولین كشاورزی فراهم میشود-در حدود 10000پ م

زرتشت به گفته برخی نویسندگان یونانی مانند ارسطو در 6000پ م میزیسته است

در شوش برای ساخت سالنها از آجر استفاده شده است

ساخت كاغذ پاپیروس در مصر و سومر 3000پ م

تاخت و تاز آریایی ها به اقوام بومی ایران از اواسط هزاره دوم پ م

اختراع و بسط آهنگری توسط هیتی ها

تپوری ها قومی كهن در فلات ایران بودند كه با ورود آریاییها به مازندران كوچ كردند و رفته رفته با فرهنگ آریایی آمیخته شدند

ایختویگو آخرین شاه ماد585 تا550 پ م

استفاده از فیل در جنگها در هند 600 پ م

سلتیکها شهر روم را غارت کردند.390 پ م


-2.500.000پیش از میلاد
-40.000پیش از میلاد
-8.000پیش از میلاد
-5.000پیش از میلاد
-3.000پیش از میلاد
-2.000پیش از میلاد
-1.750پیش از میلاد
-1.500پیش از میلاد
-1.250پیش از میلاد
-1.000پیش از میلاد
-900پیش از میلاد
-800پیش از میلاد
-700پیش از میلاد
-600پیش از میلاد
-500پیش از میلاد
-400پیش از میلاد
-300پیش از میلاد
-200پیش از میلاد
-100پیش از میلاد
میلاد مسیح
100
200
300
400
500
600
700
800
900
عصر حجر
پارینه سنگی
عصرنوسنگی
عصریخبندان
عصرمس
عصرمفرغ
عصرخط
عصر آهن
امپراتوری آشور
امپراتوری هخامنشی
عصر دو ابر قدرت ایران و روم
عصر دو ابر قدرت ایران و روم شرقی