زندگی روزمره دنیای باستان  
 

برده داری دنیای باستان

 

 

مصر باستان

 

 

یونان باستان

برده داری بخشی جدا نشدنی ار فرهنگ یونان باستان است. اشعار هومر منبع برده ها را جنگ، آدم ربایی و غارت سرزمینهای دیگر می داند. در اسطوره های یونانی نیز برده داری وجود دارد. مثلا برده اودیسه که مسئولیت نگه داری خوکها بر عهده او بود از بچگی به بردگی رفته شده بود. مثال دیگر اینکه بعد ازفتح تروی، همه زنان شاه به بردگی گرفته شدند.
از قرن هفتم پیش از میلاد برده داری در جوامع یونانی بسیار رواج یافت. هسیود در کتاب خود می نویسد یک گاو نر و یک زن برده از ملزومات هر خانواده یونانی است. توکیدایس7.27.5 می نویسد وقتی اسپاتها در جنگ پیروز شدند بیش از بیست هزار برده از شمال اتیکا فرار کردند. در دوره کلاسیک یونان همه خانواده های یونانی برده داشتند. نیکیاس از افراد پولدار آتن در قرن پنجم پیش از میلاد بیش از هزار برده داشت.
برده های آتن معمولا از سرزمین های سیتی ها، گرجستان، بلغار، بالکان، سوریه، غرب آناتولی و لیدی گرفته می شدند. قیمت برده بر اساس سرزمین مادری او و قیافه اش تعیین می شد و البته توانایی های فردی برده و وضع سلامتی او در قیمت تاثیر داشت. مثلا می دانیم در 414 پیش از میلاد یک مرد سوریه ای 240 درهم، زن بلغار 220 درهم و یک بچه از آناتولی 72 درهم خریداری شده اند. پس از خرید برده، مراسمی برگزار می شد تا برده تحت پوشش الهه قلب قرار گیرد تا سالم بماند تا پول فرد یونانی هدر نرود.
در آتن قانونی به نام قانون عدم خشونت با برده وجود داشت. اما از طرفی هیچ برده ای اجازه حضور در دادگاه را نداشت بالطبع نمی توانست از ارباب خود شکایت کند. گشنگی کشیدن و شلاق خوردن دو تنبیه مرسوم برده ها بودند. برده های فراری داغ زده می شدند. اگر برده ای در دادگاه فرا خوانده می شد شهادت او تنها در صورت تحمل شکنجه سخت مورد قبول بود زیرا پیش فرض دادگاه این بود که یک برده شهادت دروغ می دهد مگر اینکه بتواند شکنجه را تحمل کند. یونانیان این قانون را گذاشته بودند تا هیچ برده ای جسارت حضور در دادگاه را پیدا نکند. برده های دولتی نیز وجود داشتند که در آتتن کارهای ساختمانی را انجام می دادند.
برده ها برای کار سخت در معادن بکار گرفته می شدند. تعداد زیادی از آنها در معادن نقره لاریون جان داده اند. قیمت این برده ها طبق گفته گزنفون فقط 50درهم بود. کار در معادن بدون توقف با شیفت کاری ده ساعته انجام می شد. حتی تصور کار کردن به عنوان یک معدنچی برده بدون هیچ حقوق کارگری و قانون حمایتی برای بشر امروزی سخت است.

حتی پیروان مکتب رواقی گری و کلبیون که به برادری و همدلی اعتقاد داشتند با برده داری مشکلی نداشتند . آنها همدلی را برای انسانها می دانستند نه برای برده ها. آریستوتل این افراد را برده بالفطره می داند: آنها که در زندان به دنیا آمده اند، برده هایی که قانون آنها را برده می داند و آنهایی که اسیر جنگی هستند.

ایران باستان

برده داری در فرهنگ و باور ایرانان رواج نداشته و در هیچ مقطع تاریخی نمیتوان برده داری را مشاهده کرد.
البته یک مقطع تاریخی استثنا است. در قرن دوم و سوم پیش از میلاد وقتی سلوکیان در ایران حکمرانی میکردند برده داری در شهرهایی که جمعیت یونانی زیادی داشت دیده می شود. در این دوره زمانی، خود ایرانی ها به برده داری نمی پرداختند زیرا آنرا هرگز قبول نداشتند. یونانیان و قدونیه ای های ساکن ایران برده داشتند. کتیبه های مختلفی از دوره سلوکیه به خط یونانی در شوش بدست آمده که به برده داری اشاره دارند.

هند باستان

 

 

 

سایر نقاط
منابع:
Daily Life of the Ancient Greeks (Greenwood Press "Daily Life Through History") (Greenwood Press "Daily Life Through History") 2nd Edition
The archaeology of Elam - Formation and Transformation of an Ancient Iranian State - d. t. potts