بناهای مذهبی ایران باستان
آتشكده اصفهان

 

در غرب اصفهان كوهی به نام آتشگاه قرار دارد و بر فراز آن آتشگاهی از دوران ساسانیان به جای مانده است كه بعدها در دوران اسلامی نیز آثار دیگری به آن افزوده شده است. این بنا از خشتهای بزرگ با ملاط خاك رس ساخته شده است و پلان آن دایره است. ابن خرداد در قرن سوم از این آتشگاه نام برده است. در قرن چهارم نیز ابن حقول در كتاب صوره الارض مینویسد :ماربین در مغرب اصفهان واقع است ..در این بخش تل بزرگی مانند كوه است و بر آن قلعه ای بنا شده و در آن آتشگاهی است كه میگویند آتش آن از آتشهای ازلی است.مافروخی مورخ قرن پنج بنای آتشگاه را به مهر یزدان ملكی ازملوك طوایف ناحیه لنجان نسبت میدهد.مسعودی در مروج الذهب میگوید در این محل بت خانه ای بوده كه گشتاسپ پس از اینكه دین مجوس را برگزید بر جای بت خانه آتشگاهی بنا نمود. حمد الله مستوفی قزوینی احداث این آتشگاه را به بهمن فرزند افراسیاب نسبت میدهد حمزه اصفهانی در كتاب اصفهان خود كه هم اكنون در دست نیست و فقط میتوان اشاراتی به آنرا پیدا كرد آورده است : كه این كوه را كه اكنون آتشگاه خوانند از جمله بیوت عبادات بوده است در عهد طهمورث، و آن را مینودز خوانده اند و بتان نهاده بودندی بسیار، چنان كه از جمله شهرهای مشرق آنجا آمدندی به حج كردن تا روزگار گشتاسف، و اسفندیار به فرمان پدر آنرا از بتان خالی كرد و آتشگاه كردو هم بر آن بماند ، تا شا ه اسكندر آنرا خراب كرد، و چنان آورده اند كه طهمورث آنجا نهاده است علاوه بر آتشگاه در شمال و شمال شرقی كوه آثار اتاقهایی مشهود است. این آتشگاه از بیرون به شكل دایره است و از داخل به صورت هشت ضلعی دیده میشود.

 

 

 

 
 
تصاویر:بابك حجتی و یاغش كاظمی
اطلس تاریخ ایران