ساسانیان
 
شاپور اول

سنگ نگاره های شاپور اول

 

 

 

 

 

 

Coin of the Sassanid king Shapur I. Römisch-Germanisches Zentralmuseum, Mainz (Germany). Photo Marco Prins.

شاپور اول پسر اردشیر ،در سال 242 م به تخت شاهی نشست.آخرین سكه های اردشیر حاكی از آن است كه شاپور با پدر در آخرین سالهای زندگیش ، حكومت می كرده است. شاپور در طول حكومت خود سه امپراتور روم را شكست داد .در اوایل دوران شاهی او گوردیانوس به بین النهرین حمله كرد ولی ازشاپور شكست خورد و به دست او كشته شد.بعد ها شا پور در همان مكان شهری به نام پیروز شاپور بناكرد.دومین جنگ شاپور با رومیان در پی شكستن پیمان صلحی كه بعد از جنگ اول منعقد شده بود،از طرف شاپور،صورت گرفت كه منجر به پیروزی ایران وبه اسارت در آمدن والرین ،دیگر امپراتور روم گردید.در راه بازگشت شاپور با لشكراذینه فرمانروای پالمیرا در سوریه امروزی،مواجه گشت واذینه موفق شد چند تن از اعضای حرم شاهی و بخشی از غنایم جنگی را به چنگ آورد.بار دیگر اذینه به بهانه انتقام والرین به بین النهرین حمله كرد،تیسفون را محاصره كرد،اما شاپور به كمك ساتراپ ها نجات یافت و اذینه به گسترش قلمرو خود در بین النهرین بسنده كرد.بعداز مرگ اذینه شاپور با همسر او كه فرمانروا شده بود پیمان اتحاد بست.آئرلیانوس امپراتور روم به پالمیرا حمله كرد ،این بار شاپور سپاه كمكی فرستاد و برای سومین بار لشكرروم شكست می خورد. در زمان اوكردر یا كرتیر به مقام موبد بزرگ رسیدو مانی مدعی پیامبری شد و تا حدودی از حمایت او برخوردار شد

 

اتفاقات مهم در دوره شاهنشاهی

تاریخ

آغاز شاهی
م242
نبرد با رومیان و كشته شدن امپراتورگوردیانوس
م243
پیروزی بر والرین و اسارت او
م260
خسروشاه، شاه ارمنستان را شكست میدهد و یك وفادار به خود آنجا می گذارد
م252
درگیری با اذینه
م262
جنگ با آئرلیانوس و پیروزی بر او
م272
احداث شهرهای جندی شاپور بیشاپور پیروز شاپور وآبادانی بسیاری نقاط مانند شوشتر
-