تپه زیویه-مادی و مانایی
 
 
 

قلعه تاریخی زیویه بر روی كوهی نسبتا مرتفع در 55 كیلومتری جنوب شرقی شهر سقز قراردارد.این دژدر زمان مادهاو ماناییهادرحدود 700پ م ساخته شده است و از نظر معماری و آثار هنری یكی از مكانهای منحصر به فرد این دوره تاریخی است.این قلعه شامل سالنها ، حیاط،اتاقهای متعدد، تالار ستوندار، انبار قلعه، ورودی اصلی و پلكان سنگی است.مهمترین اشیای به دست آمده از این منطقه سر عقاب طلایی وگردن بندهای طلایی است.

قلعه دارای حفاظی با دیواره های سنگی طبیعی است و با خشتهای گلی به ابعاد14*46*46 سانتیمتر ساخته شده است. درون حیاط قلعه چاه آبی قرار داشته كه آب باران به آنجا هدایت و از آنجا خارج میشده است. ساخت این قلعه به سالهای حدود 650 پ م بر می گردد و آتش قلعه را از بین برده است. گنجینه زیویه در سال 1325 توسط پسر بچه چوپانی به طور اتفاقی كشف شد و خیلی زود در بین مردم روستا تقسیم شد و مقداری از آن ناپدید شد. آندره گدار رییس اداره باستان شناسی آن زمان مقادیری از آنرا برای موزه ایران باستان خریداری كرد و برخی از قطعات آن نیز سر از موزه های غرب در آوردند. سارگن در كتیبه مربوط به 717 پ م از فتح ایزیرتو زیبیه و آرمایید و به آتش كشیدن این شهرها یاد میكند. سفالهایی كه از این منطقه كشف شده اند اكثرا با چرخ ساخته شده اند و بسیار دقیق هستند و بر روی بدنه آنها طرحهایی كنده شده است. سفال زیویه در مقایسه با دیگرسفالهای هزاره اول پیش از میلاد از ظرافت و زیبایی خاصی برخوردار است . در قبرهای زیویه تعداد زیادی ریتون نیز كشف شده است. ریتونهایی به شكل گوزن مرغابی یا آبخوریهای ساده كه از سفال قرمز رنگ ساخته شده اند. یك نمونه ظرف آبخوری نیز به شكل كفش در حفاریهای زیویه به دست آمده كه مشابه آنرا در آثار اورارتویی زیاد میتوان دید و در ایران نیز در اهر نور كلاردشت خوروین عمارلو حسنلو و كلورز دیده شده است .همچنین در میان آثار زیویه اشیای تزیینی طلایی به وفور دیده میشود كه هر كدام از آنها ارزش بالای هنری دارند. مجسمه پلاك دستبند بازوبند و اشیای تزیینی زنانه و ظروف مختلف از آن جمله اند

 

 

 

 

 
   
 
     
منبع: باستان شناسی و هنر دوره تاریخی تالیف آقایان سرفراز و فیروزمندی