اورارتو
كتیبه اورارتویی جوان قلعه

 

كتیبه صخره ای متعلق به آرگیشی اول كه در ارتفاعات دامنه كوه سهند و مشرف به روستایی به نام جوان قلعه در حدود ده كیلومتری شمال شرق شهرستان عجب شیر قرار دارد

این کتیبه روی صخره ای به سمت شرق بر سینۀ كوهی با نام محلی نصیر داغی در حدود یك كیلومتری شرق روستا و در 8 کیلومتری شرق عجب شیر كنده شده است. متأسفانه بخش هایی از كتیبه در قسمت های انتهایی سطرهای 1 تا 8 ساییده شده است. قسمت هایی از سمت چپ صخره را نیز به عمد شكسته اند و خرده های آن در پای صخره دیده می شود. كتیبه در ده سطر به خط میخی اورارتویی نوشته شده است.
می توان كتیبه عجب شیر را مربوط به شرح فتوحات آرگیشتی اول پسر منوا دانست. ضمن اینكه خوشبختانه قرائت خود كتیبه، با به دست دادن نام آرسیتا  (a-ar-si-ta)پادشاه سرزمینی به نام خودش نزدیك به سرزمین بوشتو  (Bustu)كه به همراه فتوحات در آشور و مانا در كتیبۀ سالشمار معروف به خُرخُر  (Horhor)واقع در شهر وان در مدخل آرامگاه آرگیشتی اول پسر منوا هم آمده، هرگونه شك و تردید را مرتفع كرد.


ترجمۀ متن كتیبه:

  1. سلاح جنگی خدای خالدی به حركت درآمد
  2. بر سرزمین مانا غلبه كرد
  3. بر سرزمین آرسیتا غلبه كرد (آرسیتا)
  4. سقوط كرد در مقابل آرگیشتی
  5. آرگیشتی [پسر منوآ]
  6. می گوید هزار و صد انسان گرفت؟
  7. آرگیشتی شاه نیرومند ...
  8. آرگیشتی می گوید [ كسی كه این كتیبه را]
  9. بشكند، نابود شود به دست خدای خالدی، خدای باد
  10. و باشد كه سایه اش در زیر آفتاب محو گردد.

 

عکس از آقای کاوه فرزانه
مقالۀ « شكست تاریخ در برابر فرهنگ بی فرهنگی»، قادر ابراهیمی، دو هفته نامه اولویت اول، شماره 145، ص4
منبع: تمدن اورارتو - بوریس پیوتروفسكی
اطلس تاریخ ایران