ایلامیان  
 

پادشاهان سلسله اپارتی

از سال 1850 پیش از میلاد خاندان اپرتیان توانستند حکومت ایلام را از خاندان سیماش بگیرند. اولین شاه اپرتی خود را هم شاه هم خدا نامید. این سنت در بین النهرین رواج داشت اما برای اولین بار بود که در ایلام یک شاه به خود مقام خدایی می داد. شاهان بعدی همگی خود را خادم ایزدان نامیدند و مقام خدایی در میان شاهان ایلامی ماندگار نشد. پسر اپرت که در سال 1830 پیش از میلاد به شاهی رسید خود را فرمانروای بزرگ، پدر-شاه انزان و شوش نامید. در سال 1800 پیش از میلاد، یک خانم به مقام حاکم شوش که ولیعهد نیز بود انتخاب شد. این اولین باری است که شوش یک فرمانروای زن به خود دیده بود. در 1764 حمورابی حاکم بابل، ایلام را شکست داد. کوتیر ناهونته اول، یکی از شاهان ایلامی در 1711 پیش از میلاد انتقام خود را از بابلیان گرفت و بین النهرین را غارت کرد.
این جنگ برای ساکنان منطقه بسیار مهم بود. آشوربانیپال در 1075 سال بعد، این غارت تاریخی را بهانه کرد و به شوش حمله کرد تا تندیس ایزد بانوی باروری بین النهرین را که به غنیمت به شوش برده شده بود، را از شوش پس بگیرد. از طرف دیگر شاه دیگر ایلامی شیلهک-اینشوشینک در 1150 پیش از میلاد در لوحی از پیروزی کوتیر ناهونته اول به بزرگی یاد می کند و به او احترام می گذارد.
اپرتیان یا سوکالماهو ها تا قرن چهاردهم پیش از میلاد دوام آوردند اما در مورد آنها اطلاعات زیادی نداریم. در این قرون کاسی ها به بابل حمله کردند و آنجا را فتح کردند. آنها با ایلامیان نیز در جنگ بودند.

 

ایلهاها

پالا-ایششان

كوك-كیرمش

تم-سنیت

كوك ناخونته

كوك نشور اول

اتتا هوشو-1930 تا1880 پ م

تتپ مادا

سیروك-توه-قرن 18 پیش از میلاد

سیموت-ورتاش

سیو-پالار-هوپپك

كودوزولوش اول

كوتیر ناهونته اول

اتا مرا هلكی

تاتا

لیلا-ایرتاش

تمتی-آگون

كوتیر-شیلهاها

كوتیر نشور دوم-قرن 17 پیش از میلاد

تمتی-رپتاش

سیموت ورتاش دوم

كودو زولوش دوم

سیرتوه

تن-اولی

تمتی-هالك

كوك-نشور

متلت

The archaeology of Elam - D. T. Potts - Cambridge university press